ل ده‌ستپێكا ئه‌ڤێ په‌رتووكێدا به‌حسی نویخوازیێ وه‌كو تێگه‌ه و زاراڤ كریه‌، دیسان به‌حسی مێژوو و چه‌وایه‌تیا په‌یدابوونا نویخوازیێ كریه‌، هه‌روه‌سا ئاماژه‌ ب نویخوازیا ئه‌وروپی و عه‌ره‌بی و كوردی دایه‌ و داداییزم ژی ب چقه‌كێ نویخوازیێ دیاركریه‌، دپشكا ئێكدا ناڤێ ( سه‌رهلدان و بنه‌مایێن داداییزمێ)یه‌، ئه‌ڤ پشكه‌ تیۆرییه‌ ژ چوار باسان پێك دهێت، د باسێ ئێكێدا زاراڤ ز پێناسا داداییزمێ و چه‌وانییا په‌یدابوونا وێ و ئه‌و رامانێن جوداجودا ب خۆڤه‌ دگریت و به‌یاننامێن داداییان هاتینه‌ به‌حسكرن. ‌د باسێ دوویێدا هوكارێن سه‌رهلدانا داداییزمێ و كورتیه‌ك ژ هنده‌ك رێبازیێن ئه‌ده‌بی و هونه‌ری مینا (رومانتیكی، ریالیزم، سروشتگه‌رایی، په‌رناسیزم، سیمبۆلیزم، هوڤایه‌تی، ده‌ربرینخوازی، شه‌شپالو، ئاینده‌خوازی، وێنه‌گرتنك)كریه‌، وه‌كو پاشخانه‌یه‌كا هزری و فه‌لسه‌فی به‌ری داداییزمێ هاتینه‌ به‌حسكرن. د باسێ سیێدا و چواریێدا بۆ هه‌لویستێن داداییان و به‌لاڤبوونا وێ ل جیهانێ و هه‌لوه‌شیانا وێ و رابه‌رێن داداییزمێ یا ته‌رخانكری. د پشكا دوویێدا به‌حسی (هوكارێن په‌یدابوونا داداییزمێ د هوزانا نویخوازا كوردیدا) كریه‌، ئه‌ڤ پشكه‌ پتر لایه‌نێ مێژوویی بخوڤه‌ گرتیه‌، ئه‌وژی ژ سێ باسان پێك دهێت، د باسێ ئێكێدا كاودانێن سیاسی و جڤاكیێن كوردستانێ د ناڤبه‌را سالێن (1970 – 1991) هاتینه‌ به‌حسكرن، باسێ دوویێدا به‌حسی بزاڤا ره‌وشه‌نبیری و ئه‌ده‌بیاتێن كوردی‌ ل باشورێ كوردستانێ كریه‌. پشكا سیێ ل ژێر ناڤێ (ره‌نگڤه‌دانا ته‌كنیك و بنه‌مایێن داداییزمێ د هوزانا نویخوازا كوردی)كریه‌، د ڤێ پشكێدا هه‌ولدایه‌ وان ته‌كنیك و بنه‌ماییان ل سه‌ر هوزانێن هنده‌ك هوزانڤان كریه‌ مینا ( عه‌باس عه‌بدولا یوسف، ئه‌حمه‌دی مه‌لا، د. فه‌رهاد پیربال، هاشم سراج، سه‌باح ره‌نجده‌ر، ئه‌نوه‌ر مه‌سیفی، نه‌وزاد رفعت، محه‌مه‌د باوه‌كر، فه‌رید زه‌مدار)پراكتیك كریه‌.