ئه‌ڤ په‌رتووكه‌ ژ پێشه‌كیێ و سێ پشكان و هژماره‌كا ئه‌نجامان و لیستا ژێده‌ران و فه‌رهه‌نگوك و كورتیا ڤه‌كولینێ پێك دهێت. پشكا ئێكێ (هیومانیزم: په‌یدابوون و وه‌رار)،یا تایبه‌ته‌ ژبۆ ئه‌وان تێگه‌ه و زاراڤێن په‌یوه‌ندیه‌كا راسته‌وخۆ ب هیومانیزمێ ڤه‌ هه‌ی و ل گه‌ل پێناسه‌كرنا هیومانیزمێ، هه‌روه‌سا پێڤاژوویا مێژوویی یا هیومانیزمێ، په‌یدابوون و قوناغێن وه‌رارا وێ. پشكا دووێ( هیومانیزم د هوزانێدا)، یاته‌رخانكریه‌ ژبۆ چاوانیا ره‌نگڤه‌دان و بنه‌جهبوونه‌ هیومانیزمێ د هوزانێدا، د هوزانا ئه‌وروپی دا ل په‌ی پێڤاژوویا مێژوویی د چارچووڤێ سه‌رده‌م و رێبازین ئه‌ده‌بی دا ژ ( سه‌رده‌مێ رێنسانسێ، كلاسیكا تازه‌، سه‌رده‌مێ روناكبیی، رومانسیزم، ریالیزم و مودێرنیزم)دا. د هوزانا رۆژهه‌لاتی دا ئه‌ڤه‌ ژی ( هوزانا نوی یا عه‌ره‌بی و فارسی و توركی)، ڤه‌دگریت. پشكا سیێ( هیومانیزم د هوزانا نوی یا كوردیدا) یا ته‌رخانكریه‌ ژبۆ پراكتیككرنا سه‌ره‌كیترین و گرنگترین بابه‌ت و بنه‌مایێن هیومانیزمێ د هوزانا نوی یا كوردی دا ( هوزانا شه‌ش هوزانڤانان وه‌ك نموونه‌)، د دوو باساندا هاتیه‌ پارڤه‌كرن. باسێ ئێكێدا سه‌ره‌كیترین وارێن ژیانێ ڤه‌دگریت، ئه‌وژی: ( فه‌لسه‌فه‌، ئایین، په‌روه‌رده ‌و فێركرن، سیاسه‌ت و جڤاك) و د ناڤ وان واراندا ئه‌و بابه‌تێن په‌یوه‌ندیه‌كا راسته‌وخۆ ب هیومانیزمێ ڤه‌ هه‌ین هاتینه‌ وه‌رگرتن. د باسێ دووێدا ئالیێ مرۆڤایه‌تیێ ڤه‌دگریت، ئه‌و‌ژی ب سه‌ر هه‌شت بابه‌تێن سه‌ره‌كی دا هاتیه‌ پارڤه‌كرن، ئه‌وژی: ( ل گه‌ل ئازادی و سه‌ربه‌ستی، ل دژی دیلی و بنده‌ستیێ، ل گه‌ل ئاشتی و ل دژی شه‌ری، ل گه‌له‌ل وه‌كهه‌ڤی و دادپه‌روه‌ریێ، ل دژی ره‌گه‌زپه‌ستیێ و توندره‌ویێ، برایه‌تی و دوستایه‌تی، پێكڤه‌ژیان و لێبورین، ناڤنه‌ته‌وه‌یی، مافێن مرۆڤی و بابه‌تێن مرۆڤایه‌تی ب گشتی) د ئه‌وان وار و بابه‌تاندا بزاڤ هاتیه‌ كرن ژبۆ به‌رچاڤ وه‌رگرتنا ره‌وشا جڤاكا كوردی.