شۆرشا شێخ عوبهیدوللایێ نههری د بهڵگهنامێن قاجاری دا
-
نڤیسەر و. مسعود خالد گولی
- بەلاڤکەررێڤهبهرییا راگههاندن و چاپ و بهلاڤكرنێ - دهوك
- ساڵ2013
- جورێ پەرتووکمێژویی
پەرتووكەكا مێژوویە ب ناڤێ: شۆڕشا شێخ عوبەیدولایێ نەهری د بەلگەنامێن قاجاری دا (افتتاح ناصری)، ب زمانێ فارسی هاتییە نڤیسین ژ لایێ علی اكبرخان سرهنگ، توێژاندن و وەرگێڕان: مسعود خالد گولی، شوڕشا شێخ عوبدیوللایێ نەهری (1880-1881ز) دئێتە هژمارتن ئێك ژ شۆرششێن ب هێز یێن بزاڤا رزگاریخوازا كوردی و ئارمانج ژێ كورتكرنا دەستێ دەولەتێن ستەمكار بوو ل سەر كورد و كوردستانێ ژ لایێ سیاسی و ئابووری و ئایدیۆلۆژیڤە، ژ بەر كو ئەڤ پەرتووكە یا ژ لایێ نەیارەكێ شێخی و شۆڕشا ویڤە هاتییە نڤیسین لەوا ل گەلەك جهان ب توندی هێرش یا كرییە شێخی و بنەمالا وی و تەنانەت كوردان ژی، بەلێ وەك ئەمانەتا مێژوویی وەرگێڕی وەك خۆ بەلاڤكرییە و ل جهێن پێدڤی پەراویز بۆ داناینە، فەرە بێژین كو ئەڤ پەرتووكە ب فارسی دەستنڤیسە، و هاتییە وەرگێڕان بۆ زمانێ كوردی كرمانجییا خوارێ ژی.
74- مالباتا شەمدینان
پەرتووكەكا مێژوییە ب ناڤێ: مالباتا شەمدینان ە رۆلێ وێ د بزاڤا رزگاریخوازا كوردی دا، ژ نڤیسینا نڤیسكار حاجی رەمەزان بێسكی، وەرگێڕان رەشاد بێجرمانی، نڤیسەری دەست ب پەرتووكا خۆ كرییە ب بەشەكی ل سەر كوردان ل بەهدینان و سەرچاڤێن ناڤكرنا وێ و كورتییەك ل سەر مێژوویا میرگەها بەهدینان و دامەزراندنا حكوومەتا بەهدینانی، پاشی د بەشێ دویڤدا ل سەر دەڤەرا شەمدینان و عەشیرەتا شەمدینان و دارا باپیرێن سەید تاهایێ نەهری و گرنگترین خێزانێن شێخێن كوردان و ئایینێ ئیسلامێ و هۆزێن كوردان راوەستیایە، د بەشێ دویڤدا بەحسێ پێشهاتێن سەرهلدانا كوردی ل سالا 1881 و شێخ عوبەیدوللایێ نەهری و شۆڕشا كوردی ب سەرۆكاتییا وی كرییە، زێدەباری بەحسكرنا شێخ عەبدولقادرێ شەمدینانی و كۆمەلەیێن كورد و خەباتا زانستی ل گەل بەحسكرنا كەساتییا سەید تاهای، د بەشێ دویماهییێدا بەحسێ هندەك میرگەهێن كوردی كرییە، ژ وان: میرگەها هەكاری و كلیس و ئستوونێ.
125- هونەرێ جەنگێ
پەرتووكەكا دیرۆكی لەشكەرییە، ژ نڤیسینا سەركردەیێ چینی یێ دیرۆكی سون تزو، ئامادەكرن و وەرگێڕان بۆ زمانێ عەرەبی رەئوف شبایك، كوردیكرنا لیوا حسن نوری، نڤیسەر د ناڤبەرا سالێن (544-446) بەری زایینی ژیایە، ئانكو ژییێ پەرتووكێ ڤەدگەڕیت بۆ نێزیكی 500 سالان بەری زایینی، دئێتە هژمارتن ئێك ژ كرنگترین پەرتووكان و ئێك ژ شاكارێن جیهانی، نڤیسەرێ پەرتووكێ (سون تزو) گەلەكێ سەركەڤتی بوو ل وی و دەم و چاخی دا ئەڤ پەرتووكە یان ئەڤ چەمكێن لەشكەری داناین و پەیڕەوكرین، ئەڤ پەرتووكە گەنجینەیەكا بەردەواكە كو چ جاران ب دویماهی نائێت و دئێتە هژمارتن ژ مەزنترین سەرچاڤكێن لەشكەری و سەربازی ل جیهانێ، (سون تزو)ی گەلەك داكوكی ل سەر مژارێن رێكخستنێ د ناڤ بەشكەریدا كرییە، ب باوەرییا وی دڤێت فەرماندەیێن لەشكەری بێنە پشتگیریكرن، دۆپات دكەت كو د شیاندایە مفا ژ هەر تاكەكێ جڤاكی بێتە وەرگرتن بۆ سەركەڤتنێ، و هەر كەسەك دشێت یێ ئازا و پێشمەرگە بیت، چونكی فەرماندە ئاندازیارێ ئاڤاكرنا ەهرەمانانە.